Przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego

29-04-2020

Polski kodeks karny rozróżnia przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego oraz ścigane z oskarżenia prywatnego. Przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego, to w skrócie takie czyny zabronione których ściganie prowadzone jest przez organ postępowania przygotowawczego (np. prokuratora) oraz których ściganie może zakończyć się wniesieniem przez organ postępowania przygotowawczego aktu oskarżenia.

Kto może zainicjować sprawę z oskarżenia prywatnego?

Inicjatorem postępowań sądowych dotyczących przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego jest pokrzywdzony. Pokrzywdzonemu przysługuje prawo sporządzenia i wniesienia bezpośrednio do sądu aktu oskarżenia przeciwko sprawcy.

Przykładem czynów ściganych z oskarżenia prywatnego jest zniesławienie, zniewaga, naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia nie dłuższy niż 7 dni. Warto także zaważyć, iż istnieje możliwość, aby sprawę ściganą z oskarżenia prywatnego zainicjował prokurator. Dzieje się tak w sytuacji gdy wymaga tego interes społeczny. Postępowanie takie toczy się wówczas z urzędu, tak jak w sprawach z oskarżenia publicznego.

Ustna lub pisemna skarga zamiast aktu oskarżenia

Należy wskazać, że ustawodawca w art. 488 kodeksu postępowania karnego wprowadził – inny niż akt oskarżenia – sposób wszczęcia sprawy karnej z oskarżenia prywatnego.

Zgodnie z treścią art. 488 § 1 kodeksu postępowania karnego

policja na żądanie pokrzywdzonego przyjmuje ustną lub

pisemną skargę i w razie potrzeby zabezpiecza dowody,

po czym przesyła skargę do właściwego sądu.

Powyższe oznacza, że osoba pokrzywdzona przestępstwem ściganym z oskarżenia prywatnego może zwrócić się o pomoc także do policji poprzez złożenie odpowiedniej skargi. Pokrzywdzony może zwrócić się do policji w formie pisemnej lub w formie ustnej. W razie przyjęcia przez policję skargi w formie ustnej, musi zostać sporządzony z takiej czynności stosowny protokół.

Następnie, policja zobowiązana jest do przesłania przyjętej skargi do właściwego sądu.

Należy podkreślić, że policja przed przekazaniem skargi do sądu może podjąć działania mające na celu zabezpieczenie dowodów w sprawie, np. dokonać oględzin miejsca zdarzenia, ustalić dane osobowe sprawców.

Po wpłynięciu skargi do sądu, sąd może zlecić policji dokonanie określonych przez niego czynności dowodowych. Po ich dokonaniu, policja ma obowiązek przekazać wyniki do sądu. Wymaga podkreślenia, że sąd może zlecić policji dokonanie czynności dowodowych także wtedy gdy pokrzywdzony wniósł akt oskarżenia bezpośrednio do sądu.